Herb Lwowa – dlaczego lew stał się symbolem Lwowa?

Odwiedzając miasta na Ukrainie, warto przyjrzeć się ich herbom. W herbie zaklęte są symbole, których interpretacja pozwala na lepsze zrozumienie dziejów miasta. Nie inaczej jest z herbem Lwowa. Spoglądając na frontową fasadę lwowskiego Ratusza, zobaczymy w jej górnej części wyrzeźbiony wielki herb Lwowa.

Przed wejściem znajdują się także dwie flagi. Pierwsza z nich to flaga narodowa Ukrainy, a druga z nich to flaga z herbem Lwowa. Tuż obok flag stoi para kamiennych lwów, dzierżących w łapach tarcze również z herbem miasta. Odwiedźmy także Ratusz we Lwowie, aby nie tylko wejść na Wieżę Ratuszową i podziwiać piękną panoramę Starego Miasta, ale także żeby zobaczyć w środku witraż z lwowskim herbem.

Lew przed wejściem do Ratusza we Lwowie. Parę Lwów ustawiono w 1981 r. W tle wieża Katedry Łacińskiej fot.tamtour.com.ua

A gdy już zapoznamy się z wyglądem herbu Miasta Śpiących Lwów, to przysiądźmy na lwowskim rynku w ogródku piwnym. Racząc się zimnym, ukraińskim piwem Lwiwskie zapoznajmy się z historią najważniejszego symbolu miasta 🙂 Gdy podróżujemy razem, nie zapomnijmy przysiąść także na Ławce z Lwami dla Zakochanych, jest tuż obok Fontanny z Adonisem. Legenda głosi, że tyle ile spędzimy na niej minut z bliską osobą trzymając ją za ręce, tyle czeka nas z nią szczęśliwie spędzonych lat. Na koniec artykułu dowiesz się również jak wygląda tzw. logotyp Lwowa i co ma wspólnego właśnie z piwem Lwiwskie 🙂

Kawiarnia Blisko Diany na Rynku (Біля Діани на Ринку) to dobre miejsce by zgłębiać historię o herbie Lwowa 🙂

Współczesny herb Lwowa

Aktualny herb Lwowa obowiązuje od 1990 r. Przedstawia złotego lwa w złotej bramie z trzema wieżami, znajdującego się na niebieskiej tarczy. Każda z wież ma trzy zęby, a centralna jest wyższa od pozostałych. Patrząc na bramę zauważymy, że jest ona otwarta, a lew kroczy z uniesioną łapą po naszej lewej stronie.

Współczesny herb Lwowa

Lew symbolem Lwowa

Lew stał się symbolem Lwowa, ponieważ w 1272 r. syn Daniela Halickiego (założyciela Lwowa), książę Lew Daniłowicz przeniósł stolicę Księstwa Halicko-Wołyńskiego z Chełma do Lwowa. Symbolem Księstwa Halicko-Wołyńskiego był właśnie lew, który został zaczerpnięty z pieczęci książęcej Rurykowiczów władających Księstwem w pierwszych wiekach jego istnienia. Innymi słowy, Lwów stając się stolicą Księstwa Halicko-Wołyńskiego odziedziczył po Księstwie i jego władcach symbol lwa, który został przeniesiony najpierw na miejskie pieczęcie, a potem zaistniał jako zatwierdzony herb miejski.

Pomnik założyciela Lwowa, Daniela Halickiego na placu Halickim we Lwowie fot.oseledetsmagazine.com.ua

Najstarsze herby Lwowa

Lew stał się więc symbolem Lwowa już w XIII w. ale dopiero w 1359 r. na jednym ze średniowiecznych dokumentów  pojawia się oficjalna pieczęć miejska Leopolis przedstawiająca lwa i przypominająca dzisiejszy herb. Ta miejska pieczęć, to pierwsze udokumentowane wykorzystanie lwa jako symbolu miasta. W 1526 r. kroczący lew w bramie został zatwierdzony przez naszego króla Zygmunta II Augusta już oficjalnie jako herb miasta.

Na rogu ul. Starożydowskiej i Serbskiej we Lwowie, w narożnej części fasady kamienicy pod numerem 32, zobaczyć można autentyczny herb miasta z 1633 r. To najstarszy autentyczny herb znajdujący się w przestrzeni miejskiej współczesnego Lwowa. Miasto uhonorowało w ten sposób dawnego właściciela owej kamienicy, którego zasługi są po dziś dzień wielką tajemnicą. Możemy wyłącznie przypuszczać, że ów jegomość przysłużył się miastu, jak mało kto 🙂

Z lewej pieczęć miejska z XIII w. fot.culture-art.ru

Najważniejszą cechą herbu Lwowa stanowi niezmienność jego głównych barw i symboliki. Wizerunek lwa zmieniał się na przestrzeni wieków, ale były to wyłącznie zmiany kosmetyczne. Na przykład w XVI w. kiedy papież Sykstus V nadał prawo wykorzystywania w herbie miasta elementów własnego herbu. Od tamtego czasu lew dzierżył w łapach trzy małe pagórki wraz ze znajdującą się nad nimi ośmioramienną gwiazdą i stał na dwóch łapach. Taki wizerunek lwa znalazł się w herbie zatwierdzonym przez cesarza Józefa II Habsburga. Było tu już w czasach gdy Lwów, w rezultacie rozbiorów, znajdował się od 16 września 1772 r. pod austriackim berłem.

Herb Lwowa w II Rzeczpospolitej

Najbardziej interesujący dla Polaków wizerunek herbu pochodzi z okresu przynależności Lwowa do II Rzeczpospolitej (1918-1939). Prace nad projektem rozpoczęto w listopadzie 1930 r. po zatwierdzeniu wniosku przez samego Prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Przygotowanie ostatecznej wersji i kwerenda archiwalna zajęły długi czas, ale ostatecznie w 1936 r. nowy herb Lwowa został zaprezentowany najpierw w Warszawie, a następnie zatwierdzony ustawą. Herb zaprojektował Rudolf Mękicki, ale należy pamiętać, że nad jego ostatecznym kształtem pracował cały zespół badaczy.

herb Lwów II RP
Herb Lwowa z czasów II Rzeczpospolitej obowiązujący w latach 1936-1939 fot.własna

Herb Lwowa z okresu II Rzeczpospolitej przedstawia stojącego na dwóch łapach złotego lwa, trzymającego element pochodzący z papieskiego herbu: trzy pagórki i ośmioramienną gwiazdę. Lew kroczy w otwartej bramie, umiejscowionej w ceglanym murze z trzema basztami. Baszty i mur wieńczą białe blanki, a nad głową lwa znajduje się fragment białej bramy. Niebieską tarczę herbową wieńczyła złota korona i odchodzące od jej dołu wstęgi z napisem Semper Fidelis (zawsze wierny).

Pod herbem na gałęziach wawrzynu umieszczono Krzyż Kawalerski V klasy Orderu Wojennego Virtuti Militari. Lwów otrzymał ten Order w 1920 r. z rąk marszałka Józefa Piłsudskiego za heroiczną postawę mieszkańców, a szczególnie Orląt Lwowskich. Za zwycięską Bitwę o Lwów rozpoczętą w listopadzie 1918 r. a także wkład w odparcie nawały bolszewickiej 1920 r. w decydującej bitwie pod Zadwórzem.

Warto wspomnieć, że Lwów był jedynym miastem w dawnej Polsce posiadającym to odznaczenie. Dopiero w 1939 r. Warszawa otrzymała własny order Virtuti Militari z dewizą Semper Invicta (zawsze niezwyciężona) z rąk gen. Bolesława Rydza-Śmigłego.

Herb Lwowa w Ukraińskiej SRR

Po zakończeniu wojny, nowe, komunistyczne władze Lwowa zmieniły herb miasta w 1967 r. Lew został wręcz karykaturalnie przedstawiony, a nad jego głową pojawił się sierp i młot. Brzydota tego herbu nie była oczywiście przypadkowa tylko celowo zamierzona. Miała na celu odebranie godności mieszkańcom nowo powstałych radzieckich republik i poprzez swoją prymitywną formę odcięcie się od wcześniejszego dziedzictwa i symboli. W podobnym sposób zachowano się na przykład wobec wyglądu Polskiego Orła Wojskowego, zwanego potocznie kuricą i widniejącego na czapkach Ludowego Wojska Polskiego.

Herb Lwowa w czasach Ukraińskiej SRR fot.streetmarket.ru

Logotyp Lwowa

Logotyp Lwowa jest znakiem wykorzystywanym w przestrzeni komercyjnej i informacyjnej miasta. Logo Lwowa pojawia się na pamiątkach związanych ze Lwowem, plakatach informacyjnych i promocyjnych, a także na broszurach turystycznych. Herb z racji swojego statusu nie może, przynajmniej oficjalnie, pełnić takiej funkcji.

Pierwszy Logotyp Lwowa w wersji ukraińskiej. Hasło brzmi: Lwów – otwarty na świat.

Logotyp Lwowa powstał w 2006 r. Został zaprojektowany przez Jurija Krukewicza (Юрій Крукевич). Inspiracją była Panorama Abrahama Hohenberga – pierwsze graficzne przedstawienie panoramy Lwowa w formie miedziorytu z 1617 r. pochodzące z pierwszego opisu Lwowa w Encyklopedii Miast Świata.

Wieże na logotypie

Logotyp Lwowa przedstawia pięć najważniejszych wież miasta. Są to od lewej: dzwonnica Katedry Ormiańskiej (zielona), dzwonnica Cerkwi Uspieńskiej czyli Wieża Korniakta (czerwona), wieża Ratusza (pomarańczowa), wieża Katedry Łacińskiej (niebieska) oraz wieża Kościoła i Klasztoru Bernardynów (fioletowy). Każda z kolorowych wież symbolizuje składniki kulturowe Lwowa, a także style architektoniczne.

Przesłanie logotypu jest jednoznaczne: Lwów był od zawsze miastem wielu wyznań i kultur, które rozwijały się harmonijnie od jego początków. Biorąc pod uwagę wiek XIX i XX nie wszystkie etapy w dziejach miasta tego dowodziły 🙂 ale patrząc w ujęciu całościowym, jest ono oczywiście zgodne z prawdą.

Odświeżony logotyp Lwowa od 2018 r. Z prawej jego angielska wersja.

Logotyp Lwowa powstał dwa lata po włączeniu Polski do Unii Europejskiej. Na Ukrainie to wydarzenie odbiło się echem i było postrzegane jako zapowiedź pozytywnie nadchodzących zmian, co znalazło odzwierciedlenie w oficjalnej interpretacji logotypu. Wieża Katedry Łacińskiej ma symbolizować polski Lwów, a wieża Kościoła i Klasztoru Bernardynów we Lwowie polskie dziedzictwo Lwowa. Dla przypomnienia Klasztor Bernardynów był pierwotnie świątynią rzymskokatolicką, przekształconą po wojnie w grekokatolicką cerkiew.

W 2018 r. logotyp Lwowa odświeżono i nadano wieżom równy kształt. Tłumaczono to możliwością przesuwania wież, zamianą ich kolejności, a w rezultacie możliwością tworzenia nowych kompozycji. Większość mieszkańców Lwowa stwierdziła w ankietach internetowych, że stare logo było jednak ładniejsze 🙂

Co ma wspólnego logotyp Lwowa z piwem Lwiwskie? Na części etykiety znajdziemy również lwowskie wieże. Znając już kształt z logotypu, sprawdźmy czy uda nam się rozpoznać również i te wieże 🙂 Do zobaczenia na Ukrainie

Górna część piwa Lwiwskie skrywa za napisem 1715 lwowskie wieże.

 

Postaw mi kieliszek wódki lub michę pierogów (dotpay):
5 PLN , 15 PLN , 25 PLN , 50 PLN

Wszystkie treści oraz materiały graficzne z podpisem fot.własna umieszczone w tym serwisie są własnością ukrainamarcina.pl Zawartość strony jest chroniona prawem autorskim, które przysługuje Marcinowi. Całość prezentowanej strony internetowej stanowi własność ukrainamarcina.pl i jest utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 90, poz. 631). Żadna jej część nie może być rozpowszechniana ani kopiowana w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny lub inny) bez pisemnej zgodny autora.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.