Marszrutka – obraz prawdziwej Ukrainy na czterech kołach

Marszrutka (маршрутка), czyli mały autobus kursujący pomiędzy ukraińskimi miastami, stał się już jednym z symboli Ukrainy. Dla milionów jej mieszkańców to podstawowy środek transportu, bez którego trudno wyobrazić sobie skuteczne załatwienie codziennych spraw. Dla turystów przyjeżdżających na Ukrainę to natomiast osobliwa atrakcja, która początkowo fascynuje, a następnie z każdym kolejnym przejazdem coraz mocniej przeraża. Na czym polega fenomen ukraińskiej marszrutki i dlaczego przynajmniej raz należy się nią przejechać na Ukrainie?

PAZ-3205 (ПАЗ-3205) w Wierchowinie. PAZ-y spotkamy już wyłącznie na ukraińskiej prowincji. Teraz rządzą BAZ-y i Bogdany.

Pierwsze marszrutki na Ukrainie

Marszrutki na Ukrainie pojawiły się po II Wojnie Światowej najpierw w dużych miastach. Pierwszym mikrobusem służącym do przewozu osób był produkowany w Rydze РАФ-977 (RAF-977) nazywany od miejsca produkcji Łotwą lub od nazwy rafikiem. Radziecki pojazd powstał na bazie popularnej Wołgi czyli GAZa-21. Seryjna produkcja marszrutki rozpoczęła się w 1959 r. i trwała aż do 1997 r. W pojeździe mieściło się łącznie z kierowcą jedenastu pasażerów, a marszrutka mogła osiągnąć zawrotną prędkość 120 km/h. RAF-y służyły też powszechnie jako karetki pogotowia na Ukrainie. Z biegiem lat mikrobus udoskonalano, a jego najbardziej popularną wersją stał się RAF-977DM, a w późniejszym czasie RAF-2203. Ten ostatni model do dzisiaj spotkamy na Ukrainie, chociaż już nie jako marszrutkę 🙂

Kolejka pasażerów do marszrutki RAF-2203. fot.kolesa.ru

Rozwój marszrutek

Początkowo marszrutki stanowiły jedynie uzupełnienie istniejącego już transportu zbiorowego, kursując na krótkich dystansach i trasach nie obsługiwanych przez tramwaje lub na przykład metro (Kijów). Dowoziły mieszkańców na przystanki lub pomagały im kontynuować podróż z przystanków końcowych. Wraz z rozwojem dużych miast i rosnącą populacją, rosła popularność marszrutek i powiększał się schemat połączeń. Marszrutki coraz odważniej wyruszały do odległych dzielnic, a także do okolicznych miast i miasteczek.

Marszrutki stały się wkrótce pełną alternatywą dla innych form transportu, kursując również po tych samych trasach co tramwaj i metro. Koszt przejazdu marszrutką, podobnie jak dzisiaj, był najwyższy w porównaniu do pozostałych form transportu, ale zasięg małych busów i ich elastyczność wynagradzały wysoką cenę. Wydaje się, że te dwie ostatnie cechy przesądziły o sukcesie marszrutek na Ukrainie.

RAF-2203 przed stacją metra. fot.kolesa.ru

Zasięg i częstotliwość kursowania

Największe zalety marszrutek stanowią ich zasięg i częstotliwość kursowania. Marszrutki dzielą się na miejskie, poruszające się wyłącznie w mieście oraz na podmiejskie, poruszające się między miastami. Każda marszrutka oznaczona jest numerem, który w miejskich marszrutkach jest widoczny na przedniej szybie, a w międzymiastowych marszrutkach rzadko umieszczany.

Sieć połączeń klasycznych marszrutek obejmuje każde większe i mniejsze miasto na Ukrainie. Kursy pomiędzy głównymi miastami odbywają się w interwałach nawet 20-minutowych. Marszrutki docierają również do bardzo małych miejscowości, ale w tej sytuacji kursują z reguły rzadziej, a nawet co godzinę. W każdym razie, pierwsze kursy marszrutek rozpoczynają się już wczesnym rankiem. Ostatnie kursy zazwyczaj kończą się wieczorem i przed północą w dużych miastach, a w miasteczkach i na wsi nawet po południu.

BAZ-A079 (БАЗ-А079) czyli popularny Etalon (Еталон) obsługujący długą trasę Kuty nad Czeremoszem – Lwów. Na dworcu w Stanisławowie (Frankiwsk).

Dworce i przystanki

Zazwyczaj marszrutki rozpoczynają i kończą kurs na dworcach autobusowych. Dworce autobusowe na Ukrainie są nazywane awtostancjami (автостанція) w skrócie AC. Zlokalizowane są najczęściej przy dworcach kolejowych, niedaleko centrum lub na obrzeżach miasta. W dużych miastach znajdziemy czasem dodatkowe dworce autobusowe, nazywane zależnie od położenia północnymi, zachodnimi, wschodnimi itd. Marszrutki grupują się także przy największym lokalnym targu lub węzłach przesiadkowych.

Po wyruszeniu z dworca i przed wyruszeniem w długą trasę, marszrutki zatrzymują się na przystankach w mieście i zabierają chętnych pasażerów. Nie musimy więc wsiadać na dworcu, ale odjazd z dworca daje większą gwarancję siedzącego miejsca i pozwala lepiej kontrolować czas naszego wyjazdu.

Marszrutka zatrzymuje się w mieście na przystankach komunikacji miejskiej. Są to przystanki autobusowe, które w miastach są raczej dobrze oznaczone. Przystanki znajdujące się poza miastem, a także w miasteczkach i wioskach najczęściej nie są oznaczone wcale. Bywają nimi główne skrzyżowania, największe sklepy spożywcze lub inne charakterystyczne punkty znane lokalnym mieszkańcom. O to gdzie zatrzymuje się marszrutka najlepiej pytać lokalnych lub zaobserwować samemu.

Marszrutka nie ma problemów z zatrzymaniem się poza miastem pomiędzy wyznaczonymi przystankami. Należy jednak wcześniej uprzedzić kierowcę. Ukraińskie prawo drogowe zabrania tego typu praktyk i przewiduje mandaty, ale w przeciwieństwie do Polski, przepis wydaje się być nieegzekwowalny. Przynajmniej w stosunku do mikrobusów na ukraińskich rejestracjach 🙂

Mały dworzec marszrutek przy granicy w Szegini. Na pierwszym planie BAZ-y А079, a w środku rzadko spotykany Mercedes zmodyfikowany przez zakłady marszrutek w Stryju – Стрий Авто. fot.własna

Rozkład jazdy i punktualność

Wbrew temu, co zobaczą nasze oczy na Ukrainie, marszrutki są dosyć punktualne. Na dworcach znajdziemy szczegółowe rozkłady jazdy, zawierające oprócz godziny odjazdu kilka przydatnych informacji. Rozkłady bywają różnie skonstruowane, ale każdy z nich zawiera stałe elementy.

Kursy są najczęściej podzielone w kolumnach według tzw. kierunków (напрямок), których nazwy pochodzą od największych miast w regionie np. тернопільський напрямок (kierunek tarnopolski). Podróżując do mniejszego miasta, powinniśmy wiedzieć na jakim kierunku jest ono położone. Żeby się tego dowiedzieć wystarczy popatrzeć na mapę głównych dróg.

Na ukraińskich rozkładach, znajdziemy także z pozoru nieistotną informację o tzw. czasie przybycia (час прибуття). To czas, w którym marszrutka melduje się na dworcu. To dobry moment na przygotowanie do odjazdu, zapłatę za przejazd i zajęcie miejsca.

Kilka lub kilkanaście minut później następuję czas odjazdu (час відправлення). W ukraińskich rozkładach jazdy godziny i minuty oddzielone są pauzą, a nie dwukropkiem. Godzina zapisywana jest na przykład 22-00, a nie 22:00. Na Ukrainie czas przesunięty jest o godzinę do przodu względem polskiego czasu.

Marszrutki są biznesem obsługiwanym przez prywatnych przewoźników. Rozkłady jazdy czasami zawierają informację o nazwie przewoźnika, która przydaje się gdy szukamy kontaktu z kierowcą (pozostawiony bagaż), a także czasami informację o modelu marszrutki. Ta ostatnia pomaga odnaleźć marszrutkę na dworcu, a także oszacować potencjalne warunki przejazdu 🙂

Przykładowy rozkład jazdy z dworca w Czerniowcach. fot.własna

Rozkład jazdy marszrutek w internecie

Aktualny rozkład jazdy marszrutek i autobusów międzynarodowych jest na stronie bus.com.ua

Żeby wyszukać połączenie najlepiej skorzystać z pola Автобусные расписания Украины – поиск маршрутов. W pierwszym i drugim polu wpisujemy nazwy miast lub pierwsze litery w alfabecie ukraińskim. Na kolejnej stronie wyszukiwarka zaproponuje nam konkretne miasta lub zaczynające się na podobne litery. Wystarczy wybrać właściwe i zatwierdzić wybór, żeby przejść do rozkładu. Na stronie oprócz godzin znajdziemy informacje o nazwie przewoźnika, modelu marszrutki, długości trasy, a także cenie przejazdu.

Dworzec autobusowy w Kołomyi, to przykład nowoczesnego autobusowego dworca na Ukrainie.

Bilet i ceny przejazdu

Bilet na przejazd kupujemy zawsze w pierwszej kolejności w kasie na dworcu, a gdy wsiadamy na trasie to za przejazd płacimy kierowcy marszrutki. Biletem kupionym na dworcu jest zawsze paragon, a płacąc za przejazd kierowcy, nie otrzymamy żadnego potwierdzenia. Wsiadając do marszrutki w dużych miastach płacimy kierowcy przy wejściu, a w małych miejscowościach i wsiach płacimy z reguły przy wyjściu. To ostatnie nie jest jednak żelazną zasadą i zależy od pewnych czynników.

W ostatnich latach na Ukrainie zaszły pewne zmiany, mające na celu uporządkowanie bałaganu wynikającego z biletami 🙂 W rezultacie osoby z biletami zakupionymi w stacjonarnych punktach mają pierwszeństwo wejścia do marszrutki. Potem dopiero wpuszczane są osoby bez biletów.

Typowym ukraińskim zjawiskiem w marszrutce jest przekazywanie zapłaty za przejazd (pieniędzy) innych pasażerów do kierowcy. Z reguły przekazuje się pieniądze pasażerów przyblokowanych z tyłu 🙂 W ten sam sposób tylko w przeciwną stronę, przekazujemy resztę od kierowcy.

Cena za przejazd zależy wyłącznie od długości trasy. Dokładny cennik znajduje się na stronie bus.com.ua w szczegółowym planie trasy danego połączenia. Ceny za połączenie międzymiastowe wynoszą z reguły od 30 UAH do nawet 300 UAH.

Dworzec marszrutek w Chocimiu, to przykład ukraińskiego dworca w starym stylu.

Warunki podróży w marszrutce

Na Ukrainie nikogo się nie zostawia samemu sobie na przystanku, dlatego pojazdy są zatłoczone, a podróż odbywa się często na stojąco. Kilku godzinna podróż na stojąco może się przytrafić każdemu i jest czymś zupełnie normalnym. To doskonały sprawdzian wytrzymałości naszych nóg 🙂 Należy wtedy zadbać o wygodną pozycję, a przede wszystkim mieć pod ręką coś, czego można się złapać na wypadek potężnego uderzenia w dziurę lub gwałtownego hamowania. W przypadku braku miejsc, możemy zasiąść na przednim siedzeniu obok kierowcy lub przy skrzyni biegów, ale wyłącznie za namową kierowcy. To miejsca klasy premium, pozwalające podziwiać wszystkie drogowe uroki Ukrainy 🙂

Ukraińcy są bardzo zaradni, dlatego nikt nie będzie oczekiwał od nas zwolnienia miejsca. Niewygody podróży znoszą wszyscy bez wyjątku; kobiety w ciąży, emeryci, inwalidzi wojenni, małe dzieci, cykliści i kosmici. Nikt tutaj nie liczy na łaskę drugiego człowieka tylko radzi sobie sam. Należy jednak zachować zdrowy rozsądek i gdy warunki na to pozwalają zaproponować takiej osobie nasze miejsce.

Warto również uważać na półkę znajdującą się nad głowami pasażerów i znajdujące się tam ciężkie przedmioty np. butelki, które podczas uderzenia w głowę mogą stanowić realne zagrożenie. Nie zawsze przyjedzie nam podróżować w tłoku, czasami zdarzają się luźniejsze kursy, ale są one rzadkością.

Tym razem pojedziemy Bogdanem A092 (Богдан А092).

Bagaż

Tłok w marszrutce potęgują bagaże i torby podróżnych, które zabierane są najczęściej do środka pojazdu. Niektóre z marszrutek wyposażone są w tylne i boczne bagażniki na bagaże, ale są one rzadkością, a gdy występują pełnią rolę marszrutkowego garażu narzędzi i części zapasowych. Prawie zawsze w marszrutkach znajduje się półka nad głowami pasażerów. Jest ona niska, często zagracona i w związku z tym rzadko używana.

Podróżując z dużym plecakiem lub bagażem w marszrutce, starajmy się go umieścić tak, żeby nie był uciążliwy dla innych pasażerów. Z reguły duże bagaże kładzie się na podłodze i nigdy na siedzeniu. Jeżeli nasz plecak jest na prawdę duży, to warto usiąść na ostatnim siedzeniu przy tylnich drzwiach. Przy drzwiach znajdują się schodki, które doskonale pełnią funkcję dodatkowej przestrzeni bagażowej. To jednak dotyczy wyłącznie wybranych modeli marszrutek.

Jeżeli podróżujemy w grupie z dużą ilością bagaży, to sprawdźmy czy istnieją połączenia kolejowe. Pociąg będzie dla nas lepszym rozwiązaniem niż marszrutka.

Poranny kurs Czerniowce – Chmielnicki. AC to skrót od автостанція, czyli dworzec. Numer jeden oznacza dworzec główny.

W marszrutce

Warunki wewnątrz marszrutki mogą być dla europejskich gentlemanów i dam dużym wyzwaniem. Zazwyczaj w pojeździe panuje niesamowita duchota i gorąc. Podczas lata pot dosłownie leje się z twarzy, a mała małpka ukraińskiej wódki ujawnia nieznaną wcześniej moc. Dodatkowo, bardzo często okna są pozamykane lub nie ma możliwości ich otwarcia, albo są one zamykane przez starsze osoby 🙂

W zimie szyby są mocno zaparowane, co uniemożliwia kontrolowanie naszej trasy. Jeżeli mamy szczęście, natrafimy na otwarte lub uchylone okna, co obniża temperaturę w środku i pozwala na dojście świeżego powietrza. Warto pamiętać, że niektóre modele wyposażone są w okna dachowe, które często są sprawne i można uchylić.

Brud jest stałym elementem pobytu w transporcie zbiorowym na Ukrainie, czego doskonałym przykładem są właśnie marszrutki. Stopień zapuszczenia niektórych z nich jest imponujący. Podłogę pokrywa często wyschnięte błoto, a siedzenia nie są prane nawet przez kilkadziesiąt lat 🙂 Zdarzają się jednak marszrutki wypucowane na glanc. Podróżując marszrutką należy uważać szczególnie na elementy zabrudzone smarem, który ciężko schodzi z plecaków i ubrań, zwłaszcza kiedy siedzimy na przednim siedzeniu lub przy skrzyni biegów przed przednią szybą.

PAZ-3205 (ПАЗ-3205) w Wierchowinie.

Stan techniczny i bezpieczeństwo

Stan techniczny marszrutek wzbudza początkową fascynacje, a po wyparowaniu ukraińskiej wódki, również i przerażenie. Łyse opony, karoserie pojazdów przeżarte rdzą i milionowe przebiegi są cechami prawie każdej marszrutki. Dochodzi do tego rozklekotany układ jezdny, a czasami nawet hamulcowy, powodujący niebezpieczne nurkowanie pojazdu lub ściąganie go na przeciwległy pas.

Przyzwolenie na jazdę na stojąco sprawia, że większość marszrutek przekracza masę dopuszczalną, a my zastanawiamy się po każdym zakręcie jak to możliwe, że jeszcze nie leżymy bokiem 🙂 To jedynie kilka elementów na które powinniśmy być przygotowani podróżując marszrutkami.

Należy sobie powiedzieć wprost, że podróżowanie marszrutkami jest związane z pewnym ryzykiem, dlatego zdrowy rozsądek powinien czasem brać górę nad emocjami. Z drugiej strony, podczas licznych przejazdów byłem wyłącznie raz uczestnikiem kolizji. Jeżeli masz obawy wybierz po prostu inną formę transportu. Nie zapomnij także o ubezpieczeniu turystycznym.

marszrutka iwano-frankiwsk jaremcze worochta werchowyna
Marszrutka na trasie Frankiwsk – Wierchowina. Skrót Ч/З oznacza через czyli przez.

Marszrutkowy świat

Marszrutki i ich kierowcy stanowią odrębny świat na Ukrainie. Szacunek wzbudzają opanowanie kierowców i umiejętności prowadzenia, często w skrajnie niesprzyjających warunkach. Zły stan techniczny, wysokie temperatury, podziurawione drogi i kontakt z klientem, pytającym kto rozwalił tę naszą Ukrainę, absolutnie nie robią na nich żadnego wrażenia 🙂

Kierowca marszrutki, to zawód na Ukrainie cieszący się przeciwnie niż w Polsce dobrym statusem. Być może dlatego, że wymaga się od niego codziennej trzeźwości 🙂 Kierowca jest szanowany i słuchany przez pasażerów, a także darzy się go zaufaniem.

Biały Bogdan A092 (Богдан А092) jadący z Kołomyi do Stanisławowa (Frankiwska) ze zmienionymi literkami ISUZU na IZUSU.

Kabina kierowcy

Kierowca (водій) ukraińskiej marszrutki spędza w niej dużą część swojego życia zawodowego, dlatego wiele pojazdów jest traktowanych z ojcowską troską. Ujawnia się to szczególnie w wewnętrznym wystroju pojazdu i kabiny kierowcy. Marszrutki są doposażane w różnego rodzaju gadżety np. sznurek pozwalający zamknąć otwierające się w czasie jazdy drzwi, a ponadto elementy podnoszące ich walory wizualne. Sztandarowym elementem stały się już granatowe firanki ze złotymi frędzlami 🙂

Szkatuła

Jednym ze stałych elementów marszrutki jest tzw. szkatuła, czyli drewniane pudełko znajdujące się na desce przed przednią szybą. Górne wieko zawiera najczęściej wizerunek Matki Boskiej. Szkatuła służy jako kasa fiskalna przechowująca grube pliki kolorowych hrywien. Szkatuły może dotykać wyłącznie kierowca marszrutki. Zmęczenie i frustracja kierowcy objawiają się celowym rzucaniem przyjętych hrywien w pobliże szkatuły, zamiast przeliczaniem i wkładaniem do środka pudełka 🙂

Tabliczka

Kolejnym stałym elementem jest znajdująca się na przedniej szybie po prawej stronie tabliczka z nazwą miasta i kierunkiem jazdy. Najczęściej litery są wyklejane, ale kaligrafowane ręcznie pisakiem lub drukowane na tle słonecznikowych pól, są dowodem na szczególne przywiązanie kierowcy do swojej marszrutki, a także wysoki staż zawodowy 🙂

Etalon na trasie Berdyczów – Czerniowce z unikatową tablicą. Ze względu na stan marszrutki tego przejazdu nigdy nie zapomnę.

Muzyka

Najciekawsze szlagiery ukraińskiej i radzieckiej muzyki usłyszymy podróżując marszrutką. Gust muzyczny kierowców i różnorodność nagrań zaskakuje niejednego konesera muzyki ze Wschodu. Czysty List – Nensi, to wyłącznie czubek góry lodowej w repertuarze kierowców. Grająca muzyka w pędzącej przez bezkresne pola Ukrainy, rozwalającej się marszrutce, to niezapomniane wrażenia 🙂

NENSI – Чистый Лист (КЛИП menthol ★ style music) 4K

Pasażerowie

Podróż marszrutką, to także okazja do poznania zwykłych mieszkańców Ukrainy. Kuriozalne sytuacje w marszrutce powodują, że pasażerowie często nawiązują ze sobą kontakt lub współdziałają w rozwiązaniu zaistniałych problemów na trasie. Im dalej od dużych miast, tym ciekawsze i częstsze rozmowy nas spotkają. W marszrutce usłyszymy historie np. związane z pobytem Ukraińców w Polsce. Są to historie, o których nie napiszą polskie gazety, a które odbijają jak w lustrze obraz tzw. polskiego piekiełka 🙂

Konsumpcja alkoholu i biesiady

W marszrutce biesiaduje się znacznie rzadziej niż w pociągu. Większość pasażerów jest dopiero przed lub w trakcie załatwiania swoich obowiązków, a krótsze trasy i warunki przejazdu nie sprzyjają dłuższej konsumpcji i budowaniu atmosfery. Picie piwa lub ukraińskiej wódki jest oczywiście spotykane. Najczęściej pojawiają się małpeczki i piwo w plastiku. Jeżeli chodzi o nas, to w marszrutce najlepiej sprawdza się ukraińska wódka. Dzięki niej ukraińskiej dziury stają się znacznie miększe, a do wysmarowanej smarem firanki jesteśmy się skłonni nawet przytulić 🙂

Modele marszrutek

ПАЗ-4234 „Мрія” (PAZ-4234) „Sen” to większa wersja PAZ-a 3205. Obok Mercedes Sprinter ze specjalnie wzmacnianym zawieszeniem.

Trzon marszrutek stanowią pojazdy wyprodukowane na początku dwudziestego pierwszego wieku i oparte na elementach zawieszenia indyjskiego TATA oraz podzespołach silnikowych japońskiego ISUZU. Taka kombinacja zapewnia trwałość oraz łatwą wymienialność i dostęp do części. Pozostałą część marszrutek stanowią pojazdy produkcji radzieckiej, a także zachodniej takie jak np. Mercedes, których zawieszenia dostosowuje się do warunków ukraińskich. Dźwiguny marszrutek to najczęściej diesle o mocy ponad 120 KM. Kolor i malowanie marszurtek jest najczęściej wariantem fabrycznym, a miejskie marszurtki w dużych miastach np. we Lwowie, Kijowie czy Czerniowcach są zazwyczaj koloru żółtego.

BAZ-A079 (БАЗ-А079)

Najpopularniejszą marszrutką na Ukrainie jest BAZ-A079 (БАЗ-А079) czyli popularny Etalon (Еталон). Marszrutka produkowana była niedaleko Kijowa w Boryspolskiej Fabryce Autobusów BAZ (Бориспільський автобусний завод БАЗ) i w Czernihowie w Czernihowskiej Fabryce Pojazdów CAZ (Чернігівський автозавод ЧАЗ). To najbardziej legendarna współcześnie i najliczniej produkowana marszrutka na Ukrainie.

Produkcja marszrutki trwała od 2002 do 2015 r. W tym czasie wyprodukowano ponad 11 000 pojazdów. Marszrutka teoretycznie mieści do 40 pasażerów, ukraińska praktyka udowadnia jednak, że jej pojemność jest dużo większa 🙂 Dźwigaciel o mocy 130 KM rozpędza tego pogromcę ukraińśkich dziur na hinduskim zawieszeniu TATA do 90 km/h. Imponująca odporność na dziury i przeładowanie czynią z niej numer jeden wśród wszystkich marszrutek na Ukrainie. Podczas jednego z moich przejazdów marszrutka osiągnęła swój limit przeładowania nie mogąc ruszyć pod górę z przystanku 🙂

Bogdan A092 (Богдан А092)

Drugą najpopularniejszą marszrutką na Ukrainie jest Bogdan A092 (Богдан А092). Marszrutka produkowana była w Łucku i Czerkasach przez producenta Bogdan (Богдан). Jej poprzednikiem był słynny Bogdan A091. To druga najliczniej produkowana marszrutka na Ukrainie. Jej produkcja trwała od 2003 do 2013 r. W tym czasie wyprodukowano ponad 8 000 pojazdów. Marszrutka mieści do 40 pasażerów. Dźwigaciel konstrukcji ISUZU o mocy 129 KM rozpędza Bogdana do 115 km/h.

Nadwozie marszrutki wykonane jest z włókna szklanego, a pojazd wyposażono w ABS. Ukraińscy konstruktorzy zaprojektowali specjalne pneumatyczne zawieszenie doposażone w dodatkowe sprężyny, aby zapewnić Bogdanowi niezniszczalność na ukraińskich dziurach 🙂 Silnik i skrzynia biegów są japońską konstrukcją ISUZU produkowaną w Polsce przez zakłady ISUZU Motors Poland. Wersja Bogdana produkowana w Czerkasach nazywa się Ataman A092. Ataman jest obecnie najnowocześniejszą marszrutką na Ukrainie.

Bogdan A092 na przystanku przy Uniwersytecie w Czerniowcach. Miejskie marszrutki w dużych miastach są najczęściej koloru żółtego.

ZAZ A07A, Galaz i PAZ

Inne popularne marszrutki to również wspomniany PAZ-3205, produkowany w Pawłowie w Rosji (Павловский автобус) którego niedobitki można jeszcze uchwycić na Ukrainie oraz jego nowoczesna wersja PAZ-3204 (ПАЗ-3204). Trzeci pod względem liczby wyprodukowanych egzemplarzy jest ZAZ A07A zwany Iwanem (ЗАЗ А07А І-Ван) lub ze względu na wygląd maski przedniej wściekłym Iwanem 🙂 Produkowany w Zaporożu ZAZ A07A nie różni się konstrukcyjnie od BAZ-a A079. Został zbudowany również na zawieszeniu indyjskiego TATA, a od BAZ-a jest tylko bardziej przestronny. Ciekawą marszrutką spotykaną najczęściej we Lwowie jest ГалАЗ-3207 (Galaz-3207). Produkowaną we Lwowie marszrutkę wyróżnia ciekawy kształt nadwozia 🙂

Dlaczego podróż marszrutką jest obowiązkiem turysty

Podróż marszrutką pozwala poczuć na własnej skórze, jak wygląda dola i niedola życia na Ukrainie. Przenieść się w mgnieniu oka do świata realnego, widzianego na co dzień przez Ukraińców. Z dala od drogich restauracji i wykwintnych kawiarni we Lwowie, zarezerwowanych wyłącznie dla turystów. Jeżeli chcemy zrozumieć i poznać prawdziwą Ukrainę, to musimy również wsiąść do marszrutki, najlepiej jadąc w nieznane 🙂 Do zobaczenia na Ukrainie.

Postaw mi kieliszek wódki lub michę pierogów (dotpay):
5 PLN , 15 PLN , 25 PLN , 50 PLN

Wszystkie treści oraz materiały graficzne z podpisem fot.własna umieszczone w tym serwisie są własnością ukrainamarcina.pl Zawartość strony jest chroniona prawem autorskim, które przysługuje Marcinowi. Całość prezentowanej strony internetowej stanowi własność ukrainamarcina.pl i jest utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 90, poz. 631). Żadna jej część nie może być rozpowszechniana ani kopiowana w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny lub inny) bez pisemnej zgodny autora.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.