Pierogi na Ukrainie – o ukraińskich pierogach, które nie istnieją

aktualizacja wpisu:

Pierogi na Ukrainie – dlaczego pierogi ukraińskie nie istnieją?

pierogi na ukrainie
Pierogi na Ukrainie tradycyjnie podaje się w misce, w Polsce zazwyczaj zobaczymy je na talerzu. Polskie konwenanse nie odpuszczają nawet w przypadku pierogów. fot.images.unian.net

Wpływy kuchni wschodniej, w tym kuchni ukraińskiej od zawsze były widoczne na polskich stołach. Nie jest tajemnicą, że uwielbiane przez nas pierogi ruskie pochodzą właśnie z terenów współczesnej Ukrainy. Przyjmuje się, że pierogi zostały przeniesione we wczesnym średniowieczu na tereny Królestwa Polskiego z terenów Rusi Czerwonej. To tłumaczy dlaczego na pierogi w Polsce mówimy właśnie pierogi ruskie. Warto to zapamiętać, ponieważ pierogów ruskich w Rosji na pewno nie znajdziecie. Podobnie jak na Ukrainie nie spotkacie pierogów ukraińskich…

Z nazwą pierogi ukraińskie spotkamy się wyłącznie w Polsce. W polskich barach, restauracjach i na stołówkach pracowniczych odnajdziemy cały szereg „ukraińskich specjałów”, które z Ukrainą mają  niewiele wspólnego. Na Ukrainie nie spotkamy takiego dania jak „pierogi ukraińskie” albo „gołąbki ukraińskie”. Oczywiście pierogi oraz gołąbki są na Ukrainie popularnym daniem, ale nie są one dokładnie tym, co serwuje się nam w Polsce w wersji „ukraińskiej”.

Pierogi na Ukrainie – w poszukiwaniu kuchni ukraińskiej

wareniki na ukrainie
Pierogi na Ukrainie nazywają się warenyky. Na Zachodzie Ukrainy używa się także nazwy pierożki lub pirohy. fot.rostof.ru

Polski żurek, węgierski placek czy kawa po turecku. Tego typu nazwy dań można wymieniać w nieskończoność, ale czy dodawanie przymiotników do nazw potraw określających ich narodowość jest mądrym pomysłem?

Kuchnia ukraińska, rosyjska czy węgierska nie są przecież jednolite. Kuchnie składają się z dziedzictwa poszczególnych regionów. Zazwyczaj są efektem koegzystencji wielu kultur na przestrzeni setek lat. Przecież inaczej smakują pierogi na Zachodzie Ukrainy, a inaczej na Wschodzie Ukrainy. Jest wiele rodzajów pierogów na Ukrainie i na pewno trudno byłoby wybrać narodową wersję tego dania zwaną „pierogiem ukraińskim”.

W ostatnim czasie, pierogi ukraińskie, gołąbki ukraińskie, naleśniki ukraińskie oraz barszcze ukraińskie zalały polskie bary, restauracje, a nawet sklepy spożywcze. Zazwyczaj dania te nie różnią się niczym od znanych nam pierogów ruskich, czy tradycyjnych gołąbków, które od czasu do czasu serwują nam nasze matki i babcie.

Naładowanie kaszy (lub boczku, który wbrew pozorom nie jest na Ukrainie, aż tak powszechny jakby mogło nam się to wydawać) do pieroga czy gołąbka nie sprawi, że stanie się on ukraiński. Być może właściciele restauracji wychodzą z założenia, że pierogi ulepione przez ukraińskiego kucharza stają się automatycznie ukraińskie. Trudno poznać przyczyny tego zjawiska 🙂 Zapewne więc chodzi o pieniądze…

Pierogi na Ukrainie – ukraiński znaczy w polskiej kuchni smaczny

Polscy restauratorzy używają nazwy ukraiński wyłącznie w celu marketingowym. Przymiotnik ukraiński w odniesieniu do jedzenia stał się w naszym kraju synonimem czegoś bardzo smacznego, a zarazem obfitego. Wiadomo, że my Polacy lubimy dobrze zjeść. Więc jest to słowo w sam raz na polskie gusta 🙂 Kończąc już te wywody zapamiętajmy, że tak jak w Rosji nie ma pierogów ruskich, tak na Ukrainie nie ma pierogów ukraińskich.

Pierogi na Ukrainie – pierogi na Ukrainie to warenyky (вареники)

wareniki ukraińskie
Do dzisiaj nie ustalono skąd wzięły się pierogi na Ukrainie. Powszechnie przyjmuje się, że z Turcji, ale czy na pewno? fot.cosmo.com.ua

W wielu opracowaniach dotyczących „ukraińskiej kuchni” spotkamy się z informacją, że pierogi na Ukrainie przybyły z terenów Imperium Osmańskiego, czyli współczesnej Turcji. Rzeczywiście, w kuchni tureckiej istnieje danie podobne do pierogów. Są to małe pierożki zalane wywarem podobnym do rosołu. Jednak to danie bardziej przypomina rosyjskie danie pielmieni (występują także na Ukrainie), niż warenyky, dlatego nie jest to teoria wyglądająca na wiarygodną.

Pierogi (warenyky) zostały przyniesione najprawdopodobniej z dalekich Chin za sprawą Mongołów, znanych nam bliżej pod nazwą Tatarów. Pierwotna forma mongolskich pierogów zapewne nie przypominała współczesnego warenika, ale była wystarczająco smaczna, żeby przyjąć się na terenach dawnej Rusi i rozwinąć się do znanej nam obecnie formy.

Zresztą, wystarczy popatrzeć na chińskie pierogi dim-sum. Dalekowschodnie pierogi są podobne do tych z Ukrainy, czy innych krajów na Wschodzie. Wydaje mi się, że gruzińskie chinkali, mongolskie manty, a nawet rosyjskie pielmieni są zasługą właśnie Mongołów.

Nazwa warenyky pochodzi od ukraińskiego czasownika варити (waryty) oznaczającego gotować, a także od słowa варіння, czyli gotowanie.

Pierogi na Ukrainie – są za to pierogi polskie na Ukrainie

Na Ukrainie nie znajdziecie ukraińskich pierogów, ale znajdziecie za to danie nazywane polskimi pierogami. Pierogi polskie spotkamy wyłącznie na Zachodzie Ukrainy. Teoretycznie wyróżniają się rodzajem mąki, z której są zrobione (żytnia, nie pszeniczna) oraz farszem, w którym występuje znany nam ser. Bo jeżeli chodzi o ser w pierogach na Ukrainie, to nie jest on tak popularny jak w Polsce. Dobrze wiemy, że dla wielu Polaków farsz na ruskie pierogi musi zawierać właśnie dodatek sera. Na Ukrainie ser w pierogach nie jest głównym składnikiem farszu.

Jeżeli już jesteśmy przy Zachodzie Ukrainy, to warto wiedzieć, że o ile z nazwą warenyky spotkamy się na całej na Ukrainie, to w jej zachodniej części na pierogi mówi się także pirożki lub pirohy. W teorii warenyky powinny być mniejsze niż pirożki i pirohy. Mówi się potocznie na Ukrainie, że żeby się najeść potrzeba całej miski wareników albo wyłącznie jednego piroha.

Pierogi na Ukrainie – jakie warenyky zjemy na Ukrainie

pierogi ukraisnkie
Ser w pierogach na Ukrainie nie jest tak popularny jak w Polsce. Klasyczne pierogi na Ukrainie są faszerowane wyłącznie ziemniakami. Z dodatkiem sała tworzą niepowtarzalny smak. fot.otvet.imgsmail.ru

Warenyky są daniem narodowym na Ukrainie, ale wbrew powszechnej opinii nie jest to danie o pochodzeniu chłopskim. Na ukraińskiej wsi warenyky przygotowywano wyłącznie w trakcie religijnych świąt czy innych uroczystości takich jak wesele. Chłop ukraiński nie jadał na co dzień wareników.

Jeżeli warenyky na Ukrainie nie są nadziewane podobnie jak w Polsce, to jakie są najpopularniejsze wersje tego dania na Ukrainie? Najsmaczniejsze warenyky dla mnie i zarazem najpopularniejsze na Ukrainie, to warenyky z ziemniakami (Вареники з картоплею). Czasami znajdziemy w nich dodatek sera, ale rekomenduję szukać wareników z nadzieniem wyłącznie ziemniaczanym.

Typowo ukraińskie warenyky to warenyky z makiem (Вареники з маком) warenyky z fasolom (Вареники з квасолею) oraz warenyky z wątróbką (Вареники з лівером). Popularne są także warenyky z farszem znanym nam w Polsce. To warenyky z kapustą i grzybami oraz warenyky z mięsem (Вареники з м’ясом).

Na Ukrainie popularne są także warenyky ze świeżymi oraz suszonymi owocami na przykład truskawkami (Вареники з полуницею). Najpopularniejsze na Ukrainie pierogi z owocami to warenyky z wiśniami (Вареники з вишнями).

W rejonie Czernihowa i Połtawy spotkamy szczególną odmianę wareników tzw. warenyky z piaskiem (варениками з піском). Farsz wareników z piaskiem zawiera przysmażoną na tłuszczu (ukraińskie sało) lub boczku mąkę (zasmażkę) połączoną z innymi tradycyjnymi składnikami farszu. Oczywiście nie ma w nich ani ziarenka prawdziwego piasku.

W Charkowie popularne są pierogi faszerowane kapustą, fasolą i grochem. W niektórych miejscach warto poszukać pierogów zapiekanych w śmietanie.

Pierogi na Ukrainie – co do pierogów na Ukrainie

Pierogi na Ukrainie serwuje się najczęściej z dodatkiem sała, cebulki lub skwarek. Do picia podaje się chłodne lub kwaśne mleko. Z warenikami bardzo dobrze współgra ukraińska wódka. Pierogi to danie kaloryczne i tłuste, więc nadaje się idealnie jako dodatek do mocniejszego alkoholu i ukraińskich papierosów. Takie połączenie oszczędzi naszą wątrobę i sprawi, że wódka nie zwali nas od razu z nóg.

Gdzie zjemy najlepsze pierogi na Ukrainie? Najlepiej w ukraińskim domu, a jeżeli jesteśmy gdzieś na mieście, to w najzwyklejszym barze. Im bardziej podła mordownia, tym smaczniejsze warenyky 🙂 Jeżeli wystrzegacie się takich miejsc, to bardzo dobre pierogi z ziemniakami znajdziecie w słynnej sieci Puzata Chata. Ich lokale znajdziecie w każdym większym mieście Ukrainy. Smacznego i na zdrowie!

Wesprzyj mnie w prowadzeniu strony (dotpay):
5 PLN , 15 PLN , 25 PLN , 50 PLN

Wszystkie treści oraz materiały graficzne z podpisem fot.własna umieszczone w tym serwisie są własnością ukrainamarcina.pl Zawartość strony jest chroniona prawem autorskim, które przysługuje Marcinowi. Całość prezentowanej strony internetowej stanowi własność ukrainamarcina.pl i jest utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 90, poz. 631). Żadna jej część nie może być rozpowszechniana ani kopiowana w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny lub inny) bez pisemnej zgodny autora.

2 komentarze

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.