Petersburg: zwiedzamy Wenecję Północy. Nocny spacer Fontanką i Newą

Petersburg nocny spacer

Sankt Petersburg trzeba zobaczyć na własne oczy. Nie jest miastem wzorcowym dla Rosji, ale w tej części Europy jest niewątpliwe jednym z najpiękniejszych. Miasto Gogola, Dostojewskiego i Puszkina, słusznie nazywają na świecie Wenecją Północy. Wielkim projektem. Owocem spełnionych marzeń jego architektów oraz śmiałych idei jego mieszkańców – sławnych pisarzy, artystów, strategów i carów. Symbolem personalnej odwagi i otwartych horyzontów – a nie kołtuństwa.

Ubezpiecz się przed podróżą na Ukrainę. Bez ważnego ubezpieczenia nie wjedziesz - kliknij «

Ale czy słodkie opinie o Petersburgu są rzeczywiście prawdziwe? Otwierające się po północy mosty nad szeroką Newą i doskonale zachowana architektura. Białe noce, malownicze zachody słońca na horyzoncie, wielkie pomniki z brązu i wodne kanały otulone carskimi zabytkami. Jak mawia znajomy Rosjanin: kto nie był w dawnym Piotrogrodzie, świata nie widział i jeszcze wiele przed nim. I trzeba się z tym zgodzić.

Jak zwiedzać Sankt Petersburg?

Kanał nad rzeką Mojką w Petersburgu

Nie poznamy rosyjskiej kultury słuchając podkastów. Lepiej wybrać się na nocny spacer ulicami rosyjskich miast. Powiedzieć do żony: – Dziś mnie nie szukaj, bo wrócę pojutrze. W pomarańczowym świetle miejskich latarni z subtelnością zakręcić się to tu, to tam. Zapalić Parlamenta z petersburskim wykidajłą. Nadstawić uszy i wsłuchać się w opowieści. Jak wczoraj, na Newskim, w środku dnia się gonili. Jak jeden z przewodników wyleciał za burtę. Petersburg to miasto otwartej bohemy, ale tęcza może mieć tutaj tylko trzy kolory: biały, niebieski i czerwony.

Zajrzyj głęboko w duszę carskiej stolicy. Tutaj chce się mocniej żyć, a przez to chce się więcej pić. Pić w Petersburgu można albo jak Dostojewski – absynt, lub jak walił w karczmie Gogol – wódkę. Tuż przed nocnym spacerem wrzućmy do kieszeni popularną w rządowych samolotach małpeczkę. Do Petersburga najlepiej pasuje butelka zmrożonej Białej Brzózki (Белая Березка). Warto pamiętać, że w Petersburgu w nocy obowiązuje prohibicja. W dużych miastach, w Rosji, alkohol nie jest tak szeroko dostępny jak w Polsce, gdzie można go kupić na każdej stacji benzynowej. To skandal w środku Europy. Po godzinie 22:00 alkoholu w sklepie w Petersburgu nie kupimy.

Rosyjska wódka Biała Brzózka to wódka z dodatkiem wody brzozowej

Nocną wycieczkę po Petersburgu zacznijmy w okolicach północy. Nie zapomnij o towarzyszach podróży. Im dalej na Wschód, tym potrzeba ci bardziej zaprawionych w bojach. Zostaw więc na starcie nudnych krawaciarzy, pracowników korporacji, maruderów, a także tych, których zawsze bolą nogi i muszą co zakręt do toalety. Do Rosji bierzemy ludzi twardych i pozytywnych. Z gorącą duszą i mocną głową. „Husaria na łydce” zostaje też w domu. Reszta niech jedzie na wakacje do Włoch.

Most Anczykowa Petersburgu

Most Anczykowa – tu się zbieramy na naszą nocną wycieczkę po Petersburgu

Punktem startowym jest kamienny Most Anczykowa nad rzeką Fontanką, która będzie naszym drogowskazem wskazującym dalszą trasę. Postawiony w 1841 r. i nazwany na cześć rosyjskiego wojskowego Anczykowa. Jeden z najbardziej znanych mostów Petersburga. Cztery stojące na nim rzeźby z brązu tworzą kompozycję pt. Oswojenia konia przez człowieka – jeden z symboli Petersburga wpisany w 2001 r. do rejestru państwowych zabytków Rosji. Długość mostu to 55 metrów. W tym miejscu zbieramy się wspólną grupą i wznosimy przywitalny toast Brzózką pod rzeźbą.

Pałac Szeremetiewski w Petersburgu

Brama Pałacu Szeremetiewów w Petersburgu

Od Mostu Anczykowa, kierujemy się na północ wzdłuż biegu Fontanki, która za czasów Piotra I stanowiła południową granicę miasta. Po prawej stronie znajduje się okazały Pałac Szeremetiewski, nazywany także Fontannym Domem. Car Piotr I podarował działkę pod budynek zasłużonemu hrabiemu Borysowi Szeremetiewowi.

Ubezpiecz się przed podróżą na Ukrainę. Bez ważnego ubezpieczenia nie wjedziesz - kliknij «

Wczesnobarokowy pałac z XVIII wieku był własnością rodu Szeremetiewów przez 150 lat, pięć pokoleń, aż do 1918 roku. Na pałacowym ogrodzeniu przy Fontance znajduje się herb Szeremetiewów. Na wewnętrznym dziedzińcu pałacu znajduje się duży ogród. Budynek pełnił w przeszłości różne funkcje. Od lat 90. znajduje się w nim Muzeum Teatru i Sztuki Muzycznej im. Anny Achmatowej – wybitnej rosyjskiej poetki. Pod pałacową bramę podziwiamy fasadę budynku i wznosimy kolejny toast Białą Brzózką.

Most Belinskiego w Petersburgu

Most Belinskiego w Petersburgu

Za pałacem dochodzimy do kamiennego Mostu Belinskiego. Jest on mniej reprezentatywny od Mostu Anczykowa, ale jest za to od niego starszy. Powstał w 1785 r. Most Belinskiego w Petersburgu nazywał się wcześniej Mostem Symeonowskim, ponieważ po jego wschodniej stronie znajduje się cerkiew Symeona i Anny pochodząca z początków XVIII wieku. Obecna nazwa Mostu Belinskiego nawiązuje do rosyjskiego pisarza Wissariona Belinskiego. Na moście podziwiamy rzekę Fontankę. Starając się dostrzec kopułę soboru cerkwi Symeona wznosimy kolejny toast Białą Brzózką.

Wielki Cyrk Państwowy w Petersburgu

Cyrk w Petersburgu – po prawej rzeka Fontanka

Po zachodniej stronie obok mostu znajduje się Wielki Cyrk Państwowy w Petersburgu, nazywany także Cyrkiem Ciniselli. Otwarty dla publiczności w 1877 r. był pierwszym kamiennym budynkiem cyrku w Imperium Rosyjskim. Wybudowany pod kierunkiem jego późniejszego dyrektora Włocha Gaetano Cinisellego. Mimo tego, że bilety do cyrku w czasach Cinisellich były droższe niż do petersburskich teatrów cieszył się on niesłabnącą popularnością wśród mieszkańców Petersburga.

W 1919 r. cyrk stał się własnością miasta, a włoska rodzina cyrkowców wyemigrowała do Paryża. Budynek został odnowiony i zachował swoją pierwotną funkcję. Pokazy cyrkowe w Petersburgu odbywają się praktycznie co drugi dzień. Pod podświetloną fasadą cyrku wznosimy kolejny toast Białą Brzózką.

Zamek Michajłowski w Petersburgu

Zamek Michajłowski w Petersburgu

Po tej samej lewej stronie Fontanki, za cyrkiem, wznosi się jeden z najważniejszych w historii Rosji budynków – Zamek Michajłowski, nazywany także Zamkiem Inżynieryjnym, od działającej w nim dawniej Głównej Szkoły Inżynieryjnej. Budynek powstał w 1800 r. i był rezydencją carskiej rodziny Romanowów, ulubioną siedzibą cara Pawła I. Car nie chciał rezydować w Pałacu Zimowym, dlatego zlecił wybudowanie nowej rezydencji. Paweł I wprowadził się z rodziną do Zamku Michajłowskiego 1 lutego 1801 r. Po 40 dniach od wprowadzki, przy jeszcze wilgotnych ścianach budynku i niedawno zakończonym balu, 10 marca 1801 r. w wieku 47 lat Paweł I został zamordowany na zamku w swojej sypialni. Dwór po śmierci cara powrócił do Pałacu Zimowego.

Nazwa Michajłowski pochodzi od znajdującej się w budynku kaplicy Michała Archanioła – patrona rodziny carskiej. Car Paweł I mianował się Wielkim Mistrzem Zakonu Kawalerów Maltańskich, dlatego budowlę nazwano zamkiem, a nie pałacem. Zamek przypominać ma także złocona iglica znajdująca się nad kaplicą Michała Archanioła. Interesujące, że jest to jedyna budowla w historii architektury rosyjskiej, która została nazwana na cześć świętego. Wewnątrz zamku znajduje się duży, ośmiokątny dziedziniec ceremonialny. Dawniej Zamek Michajłowski w Petersburgu otoczony był ze wszystkich stron wodą, a dostępu do niego strzegła straż rozstawiona na czterech mostach. Wznosimy toast Białą Brzózką.

Rzeźba Czyżyka-Pyżyka w Petersburgu

Czy znajdziesz rzeźbę Czyżyka-Pyżyka?

Kilka kroków od Zamku Michajłowskiego odnajdźmy rzeźbę Czyżyka-Pyżyka. Jest dość sprytnie schowana. Poszukajcie jej sami. Czy uda mu się podrzucić monetę, aby nasze życzenie się spełniło? To wcale nie takie proste. Można stracić mały majątek. Rzeźba lubianego przez mieszkańców czyża została umieszczona w 1994 r. Dlaczego akurat czyż?

Przez prawie cały XIX w. w jego pobliżu znajdowała się Cesarska Szkoła Prawa, której studenci nosili mundury w kolorze upierzenia czyżyka (zielono-żółte) oraz charakterystyczne czapki. Rzeźbę skradziono już kilka razy, dlatego co chwilę zastępują ją kolejne kopie. Od czasu do czasu petersburska młodzież podejmuje brawurowe próby przywłaszczenia czyżykowych monet. Kończą się one często mokrym finałem w Fontance. Na koniec wiersz (i oczywiście wznosimy toast Białą Brzózką):

Czyżyk-pyżyk gdzieś ty był?
Na Fontance wódkę pił,
Wypił szklankę, wypił dwie,
Zaszumiało w go-ło-wie.

Чижик-пыжик, где ты был?
На Фонтанке водку пил.
Выпил рюмку, выпил две —
Зашумело в голове.

Most Pantelejmonowski w Petersburgu

Most Pantelejmonowski w Petersburgu

Kolejny rozpięty most nad Fontanką to Most Pantelejmonowski, nazywany przez kilka dekad Mostem Pestela, od rosyjskiego wojskowego Pawła Pestela, który mieszkał w jego pobliżu. Pierwszy most w tym miejscu został otwarty w 1824 r. i przeszedł do historii jako pierwszy wiszący most (łańcuchowy) w Imperium Rosyjskim, po którym mogły przejeżdżać pojazdy szynowe.

Ubezpiecz się przed podróżą na Ukrainę. Bez ważnego ubezpieczenia nie wjedziesz - kliknij «

Współczesna konstrukcja pochodzi z 1908 r. Obecna nazwa mostu nawiązuje do cerkwi Pantelejmonowskiej położonej po wschodniej części mostu. Żeliwne elementy balustrady – najbardziej interesującej części mostu – przedstawiające motywy bitewne, zostały pozłocone w latach 50. XX w. Podobnie pozłacane są lampy na obydwu końcach mostu zwieńczone przedstawieniami orłów. Pod jedną z lamp wznosimy toast Białą Brzózką i maszerujemy dalej.

Akademia Sztuki Stieglitza w Petersburgu

Cerkiew Pantelejmona i Akademia Sztuki w Petersburgu. Za kwartałem rzeka Fontanka

Za Mostem Pantelejmonowskim, po prawej stronie, wznosi się fasada Akademii Sztuki Stieglitza, jedna z najstarszych rosyjskich uczelni kształcąca przyszłych artystów sztuk pięknych. Założona w 1876 r. z funduszy barona Aleksandra Stieglitza. Akademia Sztuki w Petersburgu nazywała się w czasach Związku Sowieckiego Szkołą Muchińską – wtedy jej patronką była rosyjska rzeźbiarka Wiera Muchina (autorka słynnej rzeźby Robotnik i kołchoźnica w Moskwie). Do tej pory na uczelnię mówi się popularnie Mucha.

Letni Ogród w Petersburgu

Letni Ogród w Petersburgu zachwyca o każdej porze roku

Przy Letnim Ogrodzie możemy wznieść kolejny toast Białą Brzózką. Ogród Letni w Petersburgu to wielki zespół parkowy założony przez cara Piotra I. Niektóre z drzew, liczące ponad trzysta lat, zostały zasadzone własnoręcznie przez rosyjskiego cara. Oprócz długich alejek i wielkich trawników znajduje się tutaj kilkadziesiąt zabytkowych rzeźb w tym popiersie Jana III Sobieskiego. Oryginały rzeźb znajdują się w Ermitażu.

Najważniejszym budynkiem Ogrodu Letniego jest Pałac Letni Piotra I – główna letnia rezydencja carska, w której mieści się muzeum pamięci cara Piotra I. Jedną z największych atrakcji ogrodu była fontanna – jedna z pierwszych w Rosji. Piotr I sprowadził do niej automatykę specjalnie z Anglii. W Letnim Ogrodzie obchodzono najczęściej imieniny Piotra I oraz rocznice zwycięskiej bitwy pod Połtawą. Z czasem Ogród Letni otwarto także dla mieszkańców z zastrzeżeniem, że odwiedzający go muszą być właściwie ubrani.

Twierdza Pietropawłowska w Petersburgu

Twierdza Pietropawłowska i wieża z iglicą soboru Piotra i Pawła

Za Letnim Ogrodem docieramy w końcu nad Newę by zobaczyć po drugiej stronie najważniejszy obiekt w Petersburgu – Twierdzę Pietropawłowską. Twierdza na Wyspie Zajęczej założona w celu obrony przed Szwedami przez Piotra I w 1703 r. jest najstarszym obiektem w Petersburgu. To w tym miejscu narodził się Piotrogród. Na terenie twierdzy warto wejść do soboru Świętych Piotra i Pawła, którego złota, 122-metrowa iglica była jeszcze do 2012 roku najwyższym obiektem w mieście.

Sobór Pietropawłowski był pierwszą wybudowaną świątynią w Petersburgu i uważany jest za jedną z najważniejszych wojskowych świątyń w Rosji. W jej środku znajdują się trofea wojenne zdobyte przez Rosję w zwycięskich bitwach oraz pochowani są wszyscy rosyjscy carowie za wyjątkiem Piotra II. Ostatni pochówek odbył się w 1998 r. – przeniesiono i pochowano ponownie szczątki Mikołaja II. Twierdza Pietropawłowska pełniła także funkcję więzienia. Przebywał w niej między innymi Tadeusz Kościuszko, Fiodor Dostojewski czy Lew Trocki.

Krążownik Aurora w Petersburgu

Krążownik Aurora widziany z Pałacowego Nabrzeża

Gdy przejdziemy się kilkadziesiąt metrów w przeciwną stronę na wschód, to zobaczymy pięknie podświetlony, słynny krążownik Aurora. Okręt z 1900 r. będący symbolem rewolucji październikowej, stanowi obecnie siedzibę muzeum. Krążownik brał udział w kilku potyczkach z Japonią na Oceanie Spokojnym. Później był wykorzystywany jako okręt szkoleniowy, a po II wojnie światowej przekształcono go na muzeum.

W czasie rewolucji październikowej w 1917 r. oddano z Aurory salwę ślepym nabojem, według późniejszej propagandy – w kierunku Pałacu Zimowego. Wydarzeniu nadano później rangę symbolu oznaczającego początek rewolucji październikowej.

Most Litejny, Pralny i Troicki w Petersburgu

Otwarte przęsło Mostu Troickiego. Uniesione skrzydło waży 700 ton

Po prawej stronie znajduje się wybudowany w 1849 r. Litejny Most, dawniej nazywany mostem Aleksandra II, a potem mostem Aleksandrowskim w Petersburgu. Most Litejny w Petersburgu był drugim wybudowanym nad Newą mostem. Znajduje się w najgłębszym miejscu Newy. Jego obecny wygląd pochodzi z 1967 r. a jego długość wynosi 394 metry.

Ubezpiecz się przed podróżą na Ukrainę. Bez ważnego ubezpieczenia nie wjedziesz - kliknij «

Zawracamy z powrotem, wznosimy toast Białą Brzózka i idziemy Pałacowym Nabrzeżem przechodząc przez Most Pralny – pierwszy trójprzęsłowy kamienny most w Petersburgu i mijając Most Troicki – jeden z najpiękniejszych petersburskich mostów z pięknymi, masywnymi latarniami i kamiennymi obeliskami zwieńczonymi carskim orłem. Uniesione nad Newą skrzydło mostu waży 700 ton.

Pałac Marmurowy w Petersburgu

W Pałacu Marmurowym zmarł ostatni król Polski

Po lewej stronie tuż za Mostem Troickim położony jest Pałac Marmurowy, w którym od 1797 r. do swojej śmierci w 1798 r. mieszkał król Stanisław August Poniatowski. Po drugiej stronie budynku, przed wejściem do pałacu, znajduje się pomnik Aleksandra III – założyciela Muzeum Rosyjskiego. Budynek został wybudowany w 1785 r. na polecenie Katarzyny II dla jednego ze swoich swoich faworytów – hrabiego Orłowa. Po jego śmierci budynek przechodził z rąk do rąk pełniąc różne funkcje, potem został on podarowany Poniatowskiemu. Po wojnie Pałac Marmurowy mieścił Muzeum Lenina, obecnie znajduje się w nim filia Muzeum Rosyjskiego.

Poniatowski pozostawił po sobie pokaźną kolekcję, która nie wróciła do Polska. Część została sprzedana, a pozostałe obiekty trafiły do Muzeum Ermitażu. W swoim pałacu król Polski gościł Polaków mieszkających w Petersburgu m.in. jednego z targowiczan hetmana Branickiego. Poniatowski zmarł w Pałacu Marmurowym w jednej ze swoich komnat po wypiciu filiżanki herbaty. Na początku został pochowany w Petersburgu w kościele św. Katarzyny przy Newskim Prospekcie. Ostatecznie jego szczątki przeniesiono do Warszawy. Obecnie w Pałacu Marmurowym nie ma żadnych śladów ani upamiętnień po ostatnim królu Polski.

Ermitaż – Zimowy Pałac w Petersburgu

Ermitaż – widok od strony Placu Pałacowego

Ermitaż to jedno z największych galerii malarstwa i sztuki na świecie. Mieści się w budynku dawnego Pałacu Zimowego – zimowej rezydencji carskiej, która miała pierwotnie służyć dla cesarzowej Elżbiety. Ostatecznie budowę zakończono w 1762 r. a pierwszym lokatorem Pałacu Zimowego była cesarzowa Katarzyna II. Rosyjskie głowy urzędowały w tym pałacu od 1762 do 1904 roku – kiedy to Mikołaj II przeniósł rezydencję do Carskiego Sioła. Budynek pełni funkcję muzeum od czasów rewolucji październikowej. W jego zbiorach znajdują się najlepsze działa światowego i rosyjskiego malarstwa.

Na przeciwko Ermitażu, po drugiej stronie Newy znajduje Mierzeja Wysypy Wasylewskiej z dwoma kolumnami rostralnymi upamiętniającymi zwyciężone przez Rosję bitwy morskie. Tuż obok Ermitażu rozpięty jest Most Pałacowy – jeden z symboli Petersburga. Nazwa Most Pałacowy pochodzi od Pałacu Zimowego i Pałacowego Nabrzeża znajdujących się w jego sąsiedztwie. Od 1918-1944 roku nazywał się Mostem Republikańskim. Pierwszy most w tym miejscu powstał w 1856 roku, a obecny wygląd (w tym sowieckie motywy dekoracyjne w postaci radzieckich gwiazd) z 1916 roku.

Admiralicja w Petersburgu

Admiralicja w Petersburgu

Kolejny budynek z imponującą iglicą to gmach Admiralicji – dawnej stoczni wojskowej. Petersburska Admiralicja była jedną z ponad 30 admiralicji na terenie Imperium Rosyjskiego. Budynek powstał z polecenia Piotra I jako jeden z pierwszych w Petersburgu na początku XVIII wieku. Pierwotnie obiekt ten pełnił funkcję stoczni wojennej, którą z czasem rozbudowano o dodatkowe fortyfikacje i elementy obronne. W tym miejscu mieściły się magazyny do budowy rosyjskiej floty i warsztaty do naprawy okrętów.

Widowiskową kopułę ze strzelistą iglicą zamontowano już w latach 30. XVIII wieku, ale jej obecny wygląd oraz styl gmachu pochodzą z największej przebudowy z początku XIX wieku. Gmach Admiralicji uchodzi za wzorcowy przykład rosyjskiego stylu empire. Na szczycie pozłacanej iglicy znajduje się model żaglowca, który stał się jednym z trzech głównych symboli Petersburga. Od 2012 r. w gmachu Admiralicji ma siedzibę Dowództwo Główne Marynarki Wojennej FR.

Pomnik Miedzianego Jeźdźca w Petersburgu

Pomnik konny Piotra I w Petersburgu

Wieczorny spacer po Petersburgu kończymy na Placu Senackim pod najważniejszym pomnikiem-symbolem miasta: Miedzianym Jeźdźcem. Miedzianego Jeźdźca (Медный всадник) przedstawiającego Piotra I na koniu odlano z brązu na zlecenie Katarzyny II w 1782 r. Nazwa rzeźby nawiązuje do jednego z poematów Puszkina o tym samym tytule. Motyw pomnika występował także w dziele Dostojewskiego.

Twarz Piotra I została wyrzeźbiona przez uczennicę francuskiego rzeźbiarza – autora projektu Etienne’a Falcone. Francuskiego rzeźbiarza polecił wybrać Katarzynie II filozof Denis Diderot. Co ciekawe Falcone nie dokończył budowy pomnika. Z powodu pierwszych nieudanych prób jego odlewu został zmuszony do opuszczenia Rosji (nie był nawet na jego odsłonięciu) a prace dokończył Felten.

Miedziany Jeździec podczas zachodu słońca w Petersburgu

Jednym z ciekawszych elementów rzeźby jest kamień, na którym posadowiono monument. „Kamień Gromu” pochodzi z północnej części Petersburga i został przetransportowany na miejsce w jednym kawałku zgodnie z życzeniem cesarzowej Katarzyny II. Dystans od miejsca wydobycia kamienia do brzegu Zatoki Fińskiej (gdzie transportowano go później specjalnie wybudowanym w tym celu statkiem) wyniósł 7 kilometrów. Cała operacja trwała aż 4,5 miesiąca.

Miedziany Jeździec jest w swojej formie prostym pomnikiem, ale o rozbudowanej symbolice. Przykładowo skóra niedźwiedzia zamiast siodła, ma symbolizować ucywilizowanie narodu rosyjskiego przez Piotra I. Kamień to trudności jakie pokonał rosyjski władca. Wąż pod kopytami konia symbolizuje wrogów i przeciwników cara, choć tak na prawdę, pełni on głównie funkcję techniczną, stabilizując pomnik. Triumf Piotra I jako władcy symbolizuje wyłącznie miecz i znajdująca się na jego głowie gałąź laurowa. Ustanawiając pomnik Piotra I, Katarzyna II chciała tak na prawdę zasygnalizować, że pomiędzy nią, a wielkim modernizatorem istnieje ideową i polityczna sukcesja.

Pałac Mienszykowa wieczorem

Naprzeciw pomnika Miedzianego Jeźdźca, po drugiej stronie brzegu, znajduje się monumentalny Pałac Mienszykowa – siedziba pierwszego gubernatora Petersburga Aleksandra Mienszykowa. Obecnie jeden z budynków Ermitażu. Na sam koniec rzut oka na Błagowieszczyński Most, kieliszek Białej Brzózki i wracamy na nocleg lub zatrzymujemy się na uliczne jedzenie. Jutro znowu czeka Petersburg.

Przeczytałeś artykuł?
To może czas na wsparcie?
Marcin Górecki | ukrainamarcina.pl

Od 2016 r. pokazuję pozytywną stronę Ukrainy. Piszę głównie o turystyce i wschodniej kulturze. Zazwyczaj z uśmiechem, a czasem, żeby skłonić do myślenia. Miłego czytania.

Skomentuj (tu komentarze nie są zablokowane):