Sławni Polacy mieszkający we Lwowie – czy o nich słyszeliście?

Na Ukrainie nie obowiązuje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), warto więc wykupić ubezpieczenie turystyczne. Dla czytelników ukrainamarcina.pl zniżka 30% (kliknij). Udanej podróży na Ukrainę!

Sławni Polacy mieszkający we Lwowie – warto o nich pamiętać

Przedwojenny Lwów to nie tylko architektura, miejsca i wydarzenia, ale przede wszystkim ludzie, którzy dawniej współtworzyli to miasto. Wśród mieszkańców Lwowa przewinęło się wiele wybitnych postaci, zasłużonych dla polskiej kultury i nauki. Są wśród nich pisarze, architekci, aktorzy, przedsiębiorcy oraz wynalazcy. Przypomnijmy sylwetki najsłynniejszych Polaków we Lwowie. Każdy mini-biogram zawiera interesujące fakty związane także i z Lwowem.

We Lwowie mieszkał i uczył się poeta Leopold Staff

polacy we lwowie
Leopold Staff (1878-1918) fot.nekropole.info

Urodzony 14 listopada 1878 roku we Lwowie. Pochodził z rodziny lwowskich kupców wywodzących się ze Śląska Cieszyńskiego. Jego ojciec, Franciszek, był Czechem, matka zaś pochodziła z niemieckiej rodziny Fuhrherrów. Rodzice poety osiedlili się na stałe we Lwowie w roku 1870. W 1897 roku Leopold Staff zdał maturę w lwowskim piątym gimnazjum klasycznym i rozpoczął doradzone mu przez ojca studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Lwowskiego. Zrezygnował jednak z prawa na rzecz filozofii i romanistyki.

Podczas pierwszej wojny światowej, w czerwcu 1915 roku, podczas rosyjskiej okupacji Lwowa, Staff został ewakuowany w głąb Rosji. W Charkowie na Ukrainie spędził kilka ciężkich, wojennych lat. Pod koniec 1918 roku powrócił do niepodległej Polski, jednak nie do Lwowa, a do Warszawy, gdzie spędził kolejne prawie 40 lat swego życia.

Aleksander Fredro pisał we Lwowie swoje komedie

polacy we lwowie
Aleksander Fredro (1793-1876) fot.prsa.pl

Urodził się 20 czerwca 1793 roku. Mieszkał w swoim dworku przy ul. Czajkowskiego we Lwowie. Kształcił się jedynie w domu. Jest autorem wielu komedii: „Mąż i żona” (1821), „Damy i huzary” (1825), „Śluby panieńskie” (1833), „Zemsta” (1834), „Dożywocie” (1835). Wszystkie komedie Fredry były wystawiane w nowo wzniesionym w latach 1837-1842 Teatrze Skarbkowskim we Lwowie.

We Lwowie również zmarł po długiej i ciężkiej chorobie w 1876 r. Pomnik przedstawiający polskiego literata został wykonany na zlecenie Lwowskiego Koła Literacko-Artystycznego przez znanego rzeźbiarza Leonarda Marconiego w 1879 roku. Uroczystość odsłonięcia pomnika na placu Akademickim (obecnie Prospekt Szewczenki) we Lwowie 24 października 1897 r., była wydarzeniem w mieście. Wieczorem we lwowskim teatrze hr. Skarbka odbyło się przedstawienie „Ślubów panieńskich”. Od tego czasu aż do 1950 r. pomnik stał we Lwowie, następnie w roku 1950 został przeniesiony do Wrocławia. Pomnik Fredry stoi we Wrocławiu do dzisiaj.

Rektorem Politechniki Lwowskiej był dawny Prezydent RP Ignacy Mościcki

polacy we lwowie
Ignacy Mościcki (1867-1925) fot.picswe

Urodził się w roku 1867. Studiował technologię chemiczną w Rydze. W 1897 roku zdecydował się na przeniesienie do Szwajcarii, gdzie rozpoczął pracę na Uniwersytecie we Fryburgu i zajął się karierą naukową. Był wybitnym badaczem i wynalazcą, opatentował przeszło 40 patentów związanych z elektrochemią, destylacją ropy, właściwościami azotu. Z jego pomysłów korzystali także naukowcy ze Stanów Zjednoczonych.

Po pobycie we Fryburgu, postanowił jednak wrócić i w 1912 roku przyjął posadę na Politechnice Lwowskiej. Był profesorem zwyczajnym, a w 1925 został wybrany na stanowisko rektora tejże uczelni. Po przewrocie majowym w 1926 roku Józef Piłsudski zgłosił jego kandydaturę na prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent RP od czerwca 1926 r. do 30 września 1939 r. Zmarł w Szwajcarii w 1946 r. Jego szczątki przeniesiono do Polski dopiero w 1993 r. Spoczywają w Warszawie w podziemiach bazyliki św. Jana na Starym Mieście.

We Lwowie pisała swoje wiersze Maria Konopnicka

polacy we lwowie
Maria Konopnicka (1842-1910) fot.biznesistyl.pl

Urodzona w 1842 roku, polska pisarka, prozaik, publicystka. Debiutowała jako poetka w prasie w 1870 r. Już w pierwszym okresie jej twórczość nabrała dużego znaczenia literackiego i społecznego, czego dowodem były np. trzy serie Poezji (1881, 1883, 1887). Była nie tylko pisarką, ale także działaczką społeczną.

Maria Konopnicka zmarła 8 października 1910 roku we Lwowie. Jej pogrzeb był jedną z największych i najważniejszych uroczystości żałobnych w dziejach Lwowa i wzięło w nim udział ponad 50 tysięcy ludzi. Pogrzeb słynnej pisarki był okazją do zamanifestowania polskich dążeń niepodległościowych. W dniu pogrzebu cały Lwów pogrążony był w żałobie. Wywieszono czarne flagi, a polskie czasopisma wydane były w wersjach żałobnych. Maria Konopnicka pochowana jest na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Jej grób zdobi pomnik z jej wizerunkiem.

Jan Nepomucen Kamiński stworzył polski teatr we Lwowie

teatr we lwowie
Jan Niepomucen Kamiński (1777-1855) fot.e-teatr.pl

Urodził się 27 października 1777 roku w Kutkorzu koło Lwowa. Był polskim reżyserem, aktorem, dramatopisarzem, redaktorem, autorem pism filozoficznych. Pierwsze nauki pobierał we Lwowie. W roku 1890 przy wsparciu Kacpra Kamińskiego, zainaugurował we Lwowie przedstawienia polskie. W latach 1809-1842 kierował lwowskim teatrem, w warunkach germanizacji i prześladowań polskiego narodu. Zorganizował we Lwowie amatorską grupę teatralną, która stanowiła późniejszy trzon aktorski dla Teatru Stanisława Skarbka. Był dyrektorem teatru polskiego we Lwowie, nazywany Ojcem galicyjskiej sceny polskiej. Zmarł 5 stycznia 1855 roku, jego grób znajduje się również na cmentarzu Łyczakowskim.

Ignacy Łukasiewicz pracował w aptece Piotra Mikolascha we Lwowie

polacy we lwowie
Ignacy Łukasiewicz (1822-1882) fot.nettg.pl

Urodził się 8 lub 23 marca 1822 roku. Był polskim farmaceutą i przedsiębiorcą, a także wielkim społecznikiem. Dążył do rozwoju przemysłu naftowego, wspierał rozwój prywatnych przedsiębiorstw. Aktywnie działał w organizacjach podziemnych i niepodległościowych, za co władze austriackie uznały go za podejrzanego. Został osadzony we Lwowie, a następnie zwolniony z braku dowodów. Po zdobyciu magistra farmacji na Uniwersytecie Wiedeńskim w 1852 roku, powrócił do Lwowa gdzie pracował w aptece Pod Złotą Gwiazdą (Mikolascha). Właścicielem apteki był Piotr Mikolasch. Obecnie mieści się tam kawiarnia z zachowanym oryginalnym wystrojem. Apteka Mikolascha mieści się przy ul. Kopernika 1 (Коперника,1). Inne miejsce związane z Łukasiewiczem we Lwowie to restauracja Gazowa Lampa przed którą znajdziemy rzeźbę Łukasiewicza.

Wraz z asystentem, którym był Jan Zeh, Łukasiewicz prowadził w aptece Pod Złotą Gwiazdą (Mikolascha) badania nad destylacją ropy naftowej. W efekcie otrzymali ropę naftową metodą frakcjonowanej destylacji. 31 lipca 1853 roku jest oficjalną datą narodzin przemysłu naftowego w Polsce. Piotr Mikolasch nie widząc w nafcie potencjalnego lekarstwa wycofał się z dalszych badań. Łukasiewicz przystąpił do prac nad praktycznym zastosowaniem nafty.

Wkrótce skonstruował lampę naftową, która rozświetliła wystawę apteki, a także posłużyła jako nocne oświetlenie sali szpitala na Łyczakowie. Łukasiewicz przeniósł się potem na bardziej roponośne tereny zachodnie (Gorlice i Bóbrka) w celu prowadzenia dalszych badań oraz założenia kopalni ropy naftowej. Pod koniec życia wybrany do Sejmu Galicyjskiego oraz odznaczony przez papieża Piusa IX za działalność charytatywną. Zmarł 7 stycznia 1882 roku.

Swoje projekty architektoniczne kreślił we Lwowie Zygmunt Gorgolewski

Zygmunt Gorgolewski (1845-1903) fot.wikimedia.org

Urodzony 14 lutego 1845 roku. Gorgolewski był polskim architektem, jednym z najwybitniejszych polskich architektów epoki. W 1875 roku wziął udział w konkursie na gmach Sejmu Galicyjskiego we Lwowie (budynek obecnie jest gmachem głównym Uniwersytetu Lwowskiego), a jego projekt został uznany przez prasę za najdoskonalszy, jednak nie został ostatecznie oddany do realizacji. W późniejszym czasie Gorgolewski sam zasiadał w komisjach konkursowych, dotyczących między innymi projektu kościoła św. Elżbiety we Lwowie.

W 1896 roku zwyciężył w konkursie na nowy Teatr Miejski we Lwowie, który był jego najwybitniejszym dziełem, wzniesionym w latach 1897-1900. W tym budynku mieści się współcześnie Opera Lwowska. Zmarł 5 lipca 1903 roku we Lwowie, gdzie został pochowany w alei zasłużonych, w grobie rodzinnym na cmentarzu Łyczakowskim.

Zakładem im. Ossolińskich we Lwowie opiekował się Maurycy Dzieduszycki

znani polacy we lwowie
Maurycy Dzieduszycki (1813-1877) fot.ossolineum.pl

Urodzony 10 lutego 1813 roku w Rychcicach (koło Drohobycza na Ukrainie). Pochodził z arystokratycznego rodu, był polskim historykiem i pisarzem. W latach 1832-1836 studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim. Pełnił funkcję wicekuratora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, gdzie uporządkował administrację oraz doprowadził do przebudowania gmachu zakładu. Był posłem do Sejmu Galicyjskiego.

Jest autorem kilku utworów literackich oraz prac historycznych. Po tytułach tych ostatnich można stwierdzić, że Dzieduszycki miał szerokie zainteresowania badawcze… Zmarł 22 kwietnia 1877 roku we Lwowie. Ciekawostką jest, że w 1856 r. założył pierwszy w Galicji zakład karno-poprawczy dla kobiet. Uchodził za osobę o silnych poglądach katolickich.

Tytuł historyka Lwowa posiadał Franciszek Jaworski

najsławniejsi polacy we lwowie
Franciszek Jaworski i Franciszek Kowaliszyn w pracowni Archiwum Miejskiego w ratuszu we Lwowie. fot.polona.pl

Urodzony 21 listopada 1873 roku w Gródku. Jaworski był historykiem, publicystą, dziennikarzem, pisarzem i kolekcjonerem. Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego, jednak z zamiłowania był historykiem. Był założycielem Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa i Biblioteki Lwowskiej. Nazywany jest historykiem Lwowa, ze względu na szereg prac opublikowanych o tej tematyce. Napisał między innymi pracę o lwowskim ratuszu oraz o Lwowie w czasach pełnego średniowiecza. Zmarł na gruźlicę w wieku 44 lat, został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim.

We Lwowie mieszkali również tacy dyplomaci jak Leon Piniński

polacy we lwowie
Leon Piniński (1857-1938) fot. ze zbiorów Piotra Pinińskiego.

Urodzony 8 marca 1857 roku we Lwowie polski dyplomata, historyk sztuki, profesor prawa rzymskiego. Ukończył Wydział Prawa na Uniwersytecie Franciszkańskim we Lwowie. Uzyskał tytuł doktora na Uniwersytecie Lwowskim, uzyskał habilitację jako docent prawa rzymskiego, a w 1891 roku został mianowany profesorem zwyczajnym prawa rzymskiego. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i Towarzystwa Naukowego we Lwowie

W późniejszym czasie zasiadał w Sejmie Galicyjskim we Lwowie. Był profesorem prawa rzymskiego na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a także rektorem tej uczelni w roku akademickim 1928/1929. Rada Miasta Lwowa podjęła decyzję o oznaczeniu ulicy Głębokiej imieniem profesora. Zmarł w roku 1938, został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim.

We Lwowie nauczał wybitny prawnik Juliusz Makarewicz

Juliusz Makarewicz (1872-1955).

Urodzony 5 maja 1872 roku w Samborze, polski prawnik, profesor prawa karnego Uniwersytetu Lwowskiego, senator RP w latach 1925-1935. Makarewicz był głównym autorem kodyfikacji prawa karnego, określanego jako Kodeks Makarewicza. To jedno z najważniejszych osiągnięć w historii polskiego prawa. W 1907 roku objął Katedrę Prawa na Uniwersytecie Jana Kazimierza, wstępując w progi najwybitniejszych polskich prawników. W 1937 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa 

Na Uniwersytecie Jana Kazimierza pracował do początku pierwszej sowieckiej okupacji. Po zajęciu Lwowa przez Sowietów podobnie jak inni polscy profesorzy stracił etat. Nauczanie kontynuował w swoim mieszkaniu w ramach podziemnego Uniwersytetu. Podczas tzw. II okupacji sowieckiej Lwowa, został aresztowany przez NKWD w 1945 r. i osadzony w więzieniu na Łąckiego, a następnie wywieziony na Wschodnią Ukrainę.

W jego obronie interweniowało ponad stu przedstawicieli świata polskiej nauki, wysyłając list otwarty do Bolesława Bieruta. Po uwolnieniu powrócił do Lwowa i na Uniwersytet Iwana Franki. Dzieła Makarewicza pozostają niezwykle cennym źródłem do badań nad prawem karnym po dziś dzień. Był ostatnim polskim profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Jest pochowany na cmentarzu Łyczakowskim w grobie rodzinnym.

We Lwowie mieszkali geniusze tacy jak Stefan Banach

polacy we lwowie
Stefan Banach (1892-1945) w Kawiarni Szkockiej we Lwowie. fot.steemit.com

Urodzony 30 marca 1892 roku w Krakowie. Był wybitnym polskim matematykiem, uważanym za jednego z największych polskich uczonych obok Kopernika i Skłodowskiej-Curie, a także jednego z najwybitniejszych na świecie matematyków XX wieku.

W 1920 roku został asystentem katedry matematyki Politechniki Lwowskiej, w tym samym roku otrzymał tytuł doktora filozofii z matematyki na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Następnie habilitował się, a już w roku 1924 został profesorem zwyczajnym. Zapoczątkował współczesna analizę funkcjonalną, miał wkład w rozwój teorii topologicznych przestrzeni wektorowych. Zajmował się także teorią liczb rzeczywistych.

Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Podczas II wojny światowej był wraz ze swoim synem karmicielem wszy w lwowskim Instytucie Badań nad Durem Plamistym R. Weigla. Pozwoliło mu to uniknąć konsekwencji związanych z niemiecką okupacją. Zmarł na raka płuc 31 sierpnia 1945 roku. Pochowano go na cmentarzu Łyczakowskim. Jego pogrzeb stał się wielką manifestacją środowiska naukowego Lwowa.

Pierogi na Ukrainie – o ukraińskich pierogach, które nie istnieją

Ukraińskie słodycze – jakie słodycze przywieźć z Ukrainy?

Ukraińskie papierosy dla twardzieli – marki i ceny papierosów na Ukrainie

Telefon na Ukrainie – przydatne aplikacje dla podróżujących na Ukrainę

Ukraińskie piwa rzemieślnicze – piwo na Ukrainie z małych browarów

ZOO w Kijowie – ceny biletów, dojazd, wskazówki

Na Ukrainie nie obowiązuje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), warto więc wykupić ubezpieczenie turystyczne. Dla czytelników ukrainamarcina.pl zniżka 30% (kliknij)

Ubezpieczenie turystyczne Axa Assistance
Sławni Polacy mieszkający we Lwowie – czy o nich słyszeliście?
5 (100%) 3 vote[s]

2 komentarze

  1. Marcin

    Bardzo proszę o dodanie do tego panteonu również wielkiego pisarza SF Stanisława Lema. Urodził się i mieszkał we Lwowie przy ulicy Brajerowskiej 4, dzisiaj Bogdana Lepkowo 4. Swoje dzieciństwo i młodość opisał w ksiażce “Wysoki Zamek”

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.